Ciekawostka #25 – błędne zapożyczenia

W języku polskim mamy wiele zapożyczeń z języka angielskiego, np. jogurt czy komputer. Mamy też słowa, które wyraźnie pochodzą z angielskiego, ale po angielsku nie znaczą już tego, co po polsku!

Oto 3 takie słowa:
1. Grill – chodzi tu tylko o spotkanie towarzyskie, podczas którego urządzamy grilla (np. w zdaniu „Pojedziemy nad jezioro i zrobimy grilla.”). Wtedy po angielsku powiemy „barbecue” lub w skrócie „BBQ„. W znaczeniu grill jako urządzenie możemy swobodnie używać angielskiego słowa „grill”. Warto zauważyć, że czasownik „to grill” może oznaczać też „smażyć na grillu”.

2. Smoking – czyli elegancki strój, który większość z nas założy dopiero wtedy, gdy zostanie zaproszona na rozdanie Oscarów. W angielskim funkcjonuje określenie „smoking jacket” (po polsku: bonżurka), które jest eleganckim szlafrokiem często zrobionym z aksamitu. Często był zakładany po obiedzie i palono w nim cygara. To prawdopodobnie stąd w polskim przyjęliśmy słowo „smoking” jako elegancki strój wieczorowy. Po angielsku na ten strój powiemy „tuxedo„.

3. Stringi – po angielsku „string” to sznurek lub struna. Co prawda, istnieje coś takiego jak „G-string”, „C-string”, „T-string” oraz „V-string”, ale są to już konkretne kroje (rodzaje) stringów. Przy kupowaniu seksownej bielizny za granicą pamiętajcie, że ogólnym określeniem na stringi po angielsku jest słowo „thongs„.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #24 – appendix

Ciekawostka #24

Powszechnie używane słowo „appendix” oznacza nie tylko „załącznik” (np. do umowy), ale też „wyrostek robaczkowy”! Co zaskakujące, w pierwszym znaczeniu wyraz ten jest nieregularny w liczbie mnogiej („appendices”), z kolei w drugim znaczeniu jest regularny („appendixes”).

Zapalenie wyrostka robaczkowego to „appendicitis”.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #23 – drown/sink/founder

W języku angielskim istnieją oddzielne określenia na topienie się statku i topienie się człowieka. Gdy mówimy o tym pierwszym, użyjemy słowa „sink” (formy: sank sunk), np. „Look, the ferry is sinking!” („Patrz, prom się topi!”). Z kolei gdy mówimy o tonącym człowieku użyjemy słowa „drown” (formy: drowned drowned), np. „Help me! I’m drowning” („Pomóż mi! Topię się”). Za uniwersalny synonim do polskiego „tonąć” może posłużyć rzadko używany czasownik „founder”.

Co ciekawe, „drown” może zostać użyte zarówno w stronie biernej, jak i w stronie czynnej, przy tym nie zmieniając znaczenia. To oznacza, że zdanie „She drowned in the river” (Ona utonęła w rzece) jest równoznaczne ze zdaniem „She was drowned in the river”. „Drown” używamy też do metaforycznych stwierdzeń, np. „I’ve drowned in the beauty of your eyes” („Utonąłem w pięknie twoich oczu”).

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #22 – mrugać, kanał, cień

Jako że w języku angielskim jest ok. 250 000 słów, a w polskim tylko 150 000, często spotykamy sytuację, gdy w języku Szekspira można znaleźć więcej niż jedno określenie na jedno słowo w naszym rodzimym języku. Dzięki temu, często w języku angielskim możemy wypowiadać się bardziej precyzyjnie.

Oto 3 takie przypadki:
-> „mrugać” po angielsku to „blink” (gdy np. wpadnie nam coś do oka) lub „wink” (gdy np. kogoś podrywamy)
-> „kanał” (wodny) to po angielsku „channel” (gdy jest on naturalny, np. the English Channel – Kanał La Manche) lub „canal” (gdy został on stworzony przez człowieka, np. the Suez Canal – Kanał Sueski)
-> „cień” to po angielsku „shadow” (jako kształt rzucany przez jakiś obiekt) lub „shade” (jako schronienie przed słońcem)

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #21 – seek

Jak to jest z tym czasownikiem „seek”? Poprawne jest „seek something” czy „seek for sth”? Znany z „Vayamos compañeros” Marquess śpiewa „I seek for a good life”, a Keira Knightley wystąpiła w filmie „Seeking a Friend for the End of the World”. Kto ma więc rację?

Okazuje się, że oba te zwroty są poprawne! „Seek for sth” oznacza dążyć do czegoś, zabiegać o coś; za synonim może nam tu posłużyć „pursue sth”. Z kolei „seek sth” oznacza szukać czegoś i jest synonimem do „look for sth” i „search for sth”.

W kontekście słowa „seek” warto jeszcze pamiętać o tym, że jest ono nieregularne, a jego formy to: seek sought sought.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #20 – government is/are

Niektóre rzeczowniki w języku angielskim mogą czasem występować z czasownikiem w liczbie pojedynczej, a czasem z czasownikiem w liczbie mnogiej. Są to przeważnie tzw. „collective nouns”, czyli np. government, company, class, family, team, audience, herd, crew, itp.

Na przykład, gdy chcemy powiedzieć o rządzie jako o jednolitej zbiorowości, używamy liczby pojedynczej, np. The government was formed by the leader of the ruling party.
Natomiast gdy chcemy powiedzieć o rządzie jako o kilku indywidualnościach, to używamy liczby mnogiej, np. The government are planning to lower taxes.

W przypadku nazw własnych organizacji lub klubów piłkarskich, w szczególności w brytyjskim angielskim, używa się w zasadzie wyłącznie czasowników w liczbie mnogiej, np. Real Madrid have signed Theo Hernandez.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #19 – (ham)burger

Słowo „burger” powstało wskutek błędnego odczytania pochodzenia wyrazu „hamburger” – już na przełomie lat 30. i 40. XX wieku myślano, że to słowo jest zbitką dwóch innych słów: ham (czyli szynka) i właśnie „burger”. To błędne wytłumaczenie zostało utwierdzone przez powstanie cheeseburgerów (hamburgerów z serem żółtym) i beefburgerów (hamburgerów z wołowiną).

Tymczasem słowo „hamburger” wywodzi się od nazwy miasta Hamburg w Niemczech, gdzie na początku XX wieku sprzedawano „Hamburger sandwich” (kanapka hamburska) i „Hamburger steak” (stek hamburski), które po połączeniu stworzyły pyszne hamburgery.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #18 – frequent

Słowo „frequent” jest powszechnie znanym przymiotnikiem oznaczającym po polsku „częsty”. Co ciekawe, występuje też jako czasownik, który oznacza „odwiedzać często jakieś miejsce”, np.:
My wife and I frequent the new cinema. – Moja żona i ja często odwiedzamy nowe kino.

Od tego słowa pochodzi też rzeczownik „frequenter”, który oznacza „bywalca” lub „częstego gościa”.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Dlaczego mokry koc psuje zabawę

Idiomy typu every cloud has a silver lining czy kill two birds with one stone są naprawdę wyjątkowe, ale też bardzo popularne. W tym artykule chciałbym Wam przybliżyć siedem równie pięknych, ale dużo mniej znanych idiomów, których znajomością warto się popisywać!

  1. To shake hands with wife’s best friend – uścisnąć sobie dłonie z najlepszym przyjacielem żony, czyli potocznie odlać się, wysikać się. Geneza tego żartobliwego idiomu sięga 1930 roku. W języku angielskim mamy wiele synonimów do tego wyrażenia. Do najciekawszych z nich należą: splash the boots (dosłownie: opryskać rekrutów), drain the dragon (osuszyć smoka), siphon the python (wypompować pytona), ring the rattlesnake (dzwonić grzechotnikiem), unbutton the mutton (odpiąć baraninę) oraz point Percy at the porcelain (wycelować Percy’ego w porcelanę).
  2. To have the morals of an alley cat – czyli łajdaczyć się. Dlaczego uliczny kot jest symbolem puszczalstwa? Wynika to z analogii między kobietami lekkich obyczajów, które podobnie jak uliczne koty przebywają głównie na ulicy. Wobec mężczyzn, którzy słynną ze skłonności ku takim uciechom, używa się określenia tomcat, które oznacza kobieciarza (dosłownie kocura). Idiomu to have the morals of an alley cat zaczęto powszechnie używać na początku XX wieku.
  3. To paint the town red – pomalować miasto na czerwono, czyli pójść w miasto się zabawić bądź po prostu imprezować. Początki tego wyrażenia prawdopodobnie sięgają XIX wieku, kiedy to markiz Waterfordu wraz z grupą przyjaciół, zaraz po mocno zakrapianej imprezie, pomalował kilka domów na czerwono w miasteczku Melton Mowbray. Inne źródła doszukują się genezy idiomu w amerykańskim slangu lub w dzielnicy czerwonych latarni.
  4. To be on cloud nine – w przenośni: być w siódmym niebie. Ale dlaczego akurat na dziewiątej chmurze? Najczęściej spotykanym tłumaczeniem jest odwołanie do Międzynarodowego Atlasu Chmur z 1896 roku, gdzie poszczególne rodzaje chmur zostały przypisane do kolejnych cyfr. Liczbie 9 zostały przypisane chmury cumulonimbus, które to mogą osiągać wysokość nawet 10 km i są najwyżej występującym rodzajem chmur. Niektórzy doszukują się genezy wyrażenia w tradycyjnej mitologii chińskiej, gdzie było dziewięć warstw nieba, a dziewiąta była warstwą zamieszkałą przez bogów (do tego liczba 9 w chińskiej kulturze symbolizuje nieskończoność).
  5. A blue-eyed boy – czyli dosłownie niebieskooki chłopak, a w przenośni pupilek! W USA i Australii często używa się podobnego wyrażenia: a fair-haired boy (jasnowłosy chłopak). Oba wyrażenia mają swoją niechlubną historię, ponieważ, jak się powszechnie uważa, wywodzą się od białych rasistów, którzy w ten sposób faworyzowali ludność białą nad czarną. Obecnie idiom nie jest już zabarwiony rasistowsko i jest bardzo powszechnie używany.
  6. To carry coal to Newcastle – dosłownie wozić węgiel do Newcastle. Etymologia tego wyrażenia nie jest zbytnio zaskakująca; Newcastle to miasto, które przed dojściem do władzy Margaret Thatcher słynęło z bardzo dużego wydobycia węgla. W polskim używa się podobnego wyrażenia: wozić drewno do lasu.
  7. A wet blanket – dosłownie mokry koc, czyli metaforycznie osoba psująca zabawę. Prawdopodobnie po raz pierwszy idiom ten został użyty w połowie XVII wieku; mokre koce służyły wtedy w kuchniach do gaszenia małych pożarów. I tak jak mokry koc gasił płomienie, tak osoba psująca zabawę gasi zapał innych do miłego spędzania czasu.

 

Więcej fajnych idiomów możecie znaleźć tutaj.

Opublikowano Artykuły | 1 komentarz

Ciekawostka #17 – niezwykłe „late”

Na pierwszy rzut oka niepozorne „late”, jest bardzo niezwykłym słowem! Oprócz tego, że może oczywiście oznaczać po polsku „późny” i „spóźniony”, może znaczyć także „zmarły” lub „świętej pamięci”, np. „my late great grandfather” (mój świętej pamięci pradziadek).

W przypadku tego przymiotnika warto takżę pamiętać, że przysłówek od niego utworzony brzmi dokładnie tak samo jak przymiotnik, czyli „late”. Wyraz „lately” utworzony zgodnie z podstawową regułą otrzymywania przysłówków (poprzez dodanie „-ly” do przymiotnika), oznacza „ostatnio” i jest synonimem do słowa „recently”.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj