Ciekawostka #26 – Gherkin

30 St. Mary Axe, czyli popularny „The Gherkin”, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków w londyńskiej dzielnicy City – samym sercu Londynu. Jak można łatwo zaobserwować, Gherkin ma dość nietypowy kształt. Co przypomina? Oczywiście ogórka kiszonego! I to właśnie stąd wzięła się nazwa charakterystycznego budynku nieopodal Tower Bridge, bo słowo „gherkin” jest angielskim określeniem na korniszona.

Ogórki kiszone najpopularniejsze są w krajach słowiańskich, w tym w Polsce. Wiele źródeł donosi, że to słowo pojawiło się w angielskim właśnie z naszego ojczystego języka i pochodzi od polskiego „ogórka” (tak jak niemieckie „gurke”). Szerzej rozpowszechnionym synonimem do słowa „gherkin” jest używany powszechnie w USA „pickle”.

Źródło: Londontopia.net

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Jak poprawnie czytać Murphy, Turner, Holmes – błędnie wymawiane angielskie nazwiska

W życiu często spotykamy się z nazwiskami brytyjskich/amerykańskich/australijskich/irlandzkich aktorów, sportowców czy piosenkarzy. Warto wiedzieć jak przeczytać nazwiska takie jak McConaughey, Keogh czy Goulding, jednak ważniejsze jest umieć przeczytać najbardziej pospolite nazwiska takie jak Murphy, Holmes czy Shaw. Dlatego w dzisiejszym artykule dowiecie się, jak poprawnie czytać często błędnie wymawiane nazwiska z listy 100 najczęstszych nazwisk w Wielkiej Brytanii.

Murphy – jedno z najczęściej błędnie wymawianych nazwisk noszone m.in. przez znanego amerykańskiego aktora Eddiego Murphy’ego oraz Edwarda Murphy’ego znanego z humorystycznych praw Murphy’ego (takich jak „Jeżeli coś może się nie udać – nie uda się na pewno”). „Murphy” używane jest też jako potoczne określenie na ziemniaka. Znajduje się na 55. miejscu najpopularniejszych brytyjskich nazwisk.

Wymowa Murphy /ˈmɜːfi/ – „u” wymawiamy jako długie „e”

Turner – czyli po prostu tokarz. Nazwisko, które nosi między innymi znana piosenkarka Tina, angielski malarz William czy amerykański endokrynolog (ten od zespołu Turnera), znajduje się na 41. miejscu najczęściej występujących nazwisk.

Wymowa Turner /ˈtɜːnə/ – ponownie „u” wymawiamy jako długie „e”

Holmes – to nazwisko oczywiście kojarzone jest z 221B Baker Street, gdzie niejaki Sherlock wraz ze swoim przyjacielem Johnem Watsonem rozwiązywał najtrudniejsze zagadki kryminalne. Holmes znajduje się na 87. miejscu najczęściej występujących nazwisk, a nosi je też m.in. znana amerykańska aktorka Katie Holmes (była żona Toma Cruise’a).

Wymowa Holmes /həʊmz/ – „o” czytamy jako „əʊ”, w podstawowej wymowie nie czyta się litery „l”

Moore – plasujące się na 33. miejscu najczęściej występujących angielskich nazwisk, „Moore” stało się znane głównie dzięki postaciom aktora Rogera, znanego z roli agenta 007, oraz amerykańskich aktorek Demi oraz Julianne. Inną wybitną jednostką noszącą to nazwisko jest współzałożyciel firmy Intel, Gordon Moore, któremu przypisuje się stworzenie prawa Moore’a o rosnącej trendem wykładniczym optymalnej liczbie tranzystorów w układzie scalonym.

Wymowa Moore /mʊə lub mɔː/ – „oo” czytamy jako „ue” lub długie „o”, nigdy jako długie „u”

Murray – spośród 77 tysięcy Brytyjczyków z tym nazwiskiem, najbardziej znanym Murrayem jest szkocki tenisista, Andy, który do tej pory ma w swoim dorobku 3 tytuły Wielkiego Szlema (dwa razy Wimbledon i jednokrotnie US Open). Murray to też pospolite słowo, które oznacza kolor purpurowo-czerwony.

Wymowa Murray /ˈmʌri/ – w podstawowej wymowie „ay” czytamy jako „i” (w alternatywnej, rzadko używanej wymowie można przeczytać jako „eɪ”)

Thompson – znany pistolet maszynowy to też jedno z popularniejszych nazwisk w Wielkiej Brytanii (16. miejsce). Najbardziej znaną osobą noszącą to nazwisko jest aktorka Emma Thompson, dwukrotna laureatka Oskara. Istnieje też podobne nazwisko – Thomson (92. miejsce).

Wymowa Thompson /ˈtɒm(p)sən/ – „th” czytamy jako „t”, często pomijamy „p”

Edwards – 31. najczęstsze angielskie nazwisko z reguły kojarzone jest z postacią „najgorszego skoczka narciarskiego w historii” – Eddiego „Orła” Edwardsa, który z reguły okupował ostatnie miejsce w zawodach Pucharu Świata. Od nazwiska genetyka Johna Hiltona Edwardsa wzięła się też nazwa inna nazwa trisomii 18. chromosomu – zespołu Edwardsa.

Wymowa Edwards /ˈedwədz/ – „ar” czytamy jako „ə”, nie jako „a”, „s” czytamy jako „z”

Shaw – słowo potocznie oznaczające zarośla to też 73. najpopularniejsze nazwisko w Wielkie Brytanii. Co ciekawe, najbardziej znaną osobą z tym nazwiskiem był Irlandczyk – dramatopisarz G. Bernard Shaw. Z obecnie żyjących najbardziej znany jest Luke Shaw, angielski piłkarz reprezentacji Anglii i Manchesteru United.

Wymowa Shaw /ʃɔː/ – „aw” czytamy jako długie „o”, nigdy jako „əʊ” (wtedy otrzymalibyśmy „show”)

Graham – słowo jednoznacznie kojarzy się z bułką… i słusznie! „Graham roll” to właśnie bułka grahamka. Oprócz tego jest to też 81. najpopularniejsze nazwisko w Wielkiej Brytanii, które nosi m.in. były trener Arsenalu George Graham. Graham funkcjonuje też jako imię męskie (np. Alexander Graham Bell).

Wymowa Graham /ˈɡreɪəm/ – nie czytamy „h”, w jego miejsce czytamy lekko zarysowane „ɪ”

Campbell – zajmujące 47. miejsce wśród najpopularniejszych nazwisk, Campbell zostało rozsławione przez brytyjską topmodelkę Naomi. Campbell, podobnie jak Graham, może występować jako imię męskie (np. Campbell Scott).

Wymowa Campbell /ˈkæmbəl/ – nie czytamy „p”

Saunders – zamykające stawkę 100 najpopularniejszych nazwisk w Wielkiej Brytanii, jest obecnie noszone przez ok. 69 tysięcy osób. na Wyspach. Spośród nich najbardziej znany jest bokser Billy Joe Saunders.

Wymowa Saunders /ˈsɔːndəz/ – „au” czytamy jako długie „o”, „s” na końcu czytamy jako „z”

Patel – jedyne, obok nazwiska Khan, hinduskie nazwisko znajdujące się w czołowej setce najpopularniejszych nazwisk w Zjednoczonym Królestwie. Podczas gdy nazwisko Khan (80. miejsce) jest nazwiskiem najbardziej wpływowej osoby w Londynie (burmistrza Sadiqa Khana), nazwisko Patel (45. miejsce) nosi m.in. Dev Patel, aktor znany z głównej roli w filmie „Slumdog. Milioner z ulicy”.

Wymowa Patel /pəˈtel/ – akcentujemy drugą sylabę

Palmer – wyraz potocznie oznaczający wędrownego mnicha lub pielgrzyma, to także nazwisko m.in. Joylona (kierowcy F1) oraz Keitha (szerzej znanego jako Maxim Reality – wokalisty grupy The Prodigy). Palmer plasuje się na 86. miejscu wśród najczęstszych nazwisk w Wielkiej Brytanii.

Wymowa Palmer /ˈpɑːmə/ – nie wymawiamy „l”

Na podstawie listy nazwisk: https://surname.sofeminine.co.uk/w/surnames/most-common-surnames-in-great-britain.html

Opublikowano Artykuły | Skomentuj

Ciekawostka #25 – błędne zapożyczenia

W języku polskim mamy wiele zapożyczeń z języka angielskiego, np. jogurt czy komputer. Mamy też słowa, które wyraźnie pochodzą z angielskiego, ale po angielsku nie znaczą już tego, co po polsku!

Oto 3 takie słowa:
1. Grill – chodzi tu tylko o spotkanie towarzyskie, podczas którego urządzamy grilla (np. w zdaniu „Pojedziemy nad jezioro i zrobimy grilla.”). Wtedy po angielsku powiemy „barbecue” lub w skrócie „BBQ„. W znaczeniu grill jako urządzenie możemy swobodnie używać angielskiego słowa „grill”. Warto zauważyć, że czasownik „to grill” może oznaczać też „smażyć na grillu”.

2. Smoking – czyli elegancki strój, który większość z nas założy dopiero wtedy, gdy zostanie zaproszona na rozdanie Oscarów. W angielskim funkcjonuje określenie „smoking jacket” (po polsku: bonżurka), które jest eleganckim szlafrokiem często zrobionym z aksamitu. Często był zakładany po obiedzie i palono w nim cygara. To prawdopodobnie stąd w polskim przyjęliśmy słowo „smoking” jako elegancki strój wieczorowy. Po angielsku na ten strój powiemy „tuxedo„.

3. Stringi – po angielsku „string” to sznurek lub struna. Co prawda, istnieje coś takiego jak „G-string”, „C-string”, „T-string” oraz „V-string”, ale są to już konkretne kroje (rodzaje) stringów. Przy kupowaniu seksownej bielizny za granicą pamiętajcie, że ogólnym określeniem na stringi po angielsku jest słowo „thongs„.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #24 – appendix

Ciekawostka #24

Powszechnie używane słowo „appendix” oznacza nie tylko „załącznik” (np. do umowy), ale też „wyrostek robaczkowy”! Co zaskakujące, w pierwszym znaczeniu wyraz ten jest nieregularny w liczbie mnogiej („appendices”), z kolei w drugim znaczeniu jest regularny („appendixes”).

Zapalenie wyrostka robaczkowego to „appendicitis”.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #23 – drown/sink/founder

W języku angielskim istnieją oddzielne określenia na topienie się statku i topienie się człowieka. Gdy mówimy o tym pierwszym, użyjemy słowa „sink” (formy: sank sunk), np. „Look, the ferry is sinking!” („Patrz, prom się topi!”). Z kolei gdy mówimy o tonącym człowieku użyjemy słowa „drown” (formy: drowned drowned), np. „Help me! I’m drowning” („Pomóż mi! Topię się”). Za uniwersalny synonim do polskiego „tonąć” może posłużyć rzadko używany czasownik „founder”.

Co ciekawe, „drown” może zostać użyte zarówno w stronie biernej, jak i w stronie czynnej, przy tym nie zmieniając znaczenia. To oznacza, że zdanie „She drowned in the river” (Ona utonęła w rzece) jest równoznaczne ze zdaniem „She was drowned in the river”. „Drown” używamy też do metaforycznych stwierdzeń, np. „I’ve drowned in the beauty of your eyes” („Utonąłem w pięknie twoich oczu”).

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #22 – mrugać, kanał, cień

Jako że w języku angielskim jest ok. 250 000 słów, a w polskim tylko 150 000, często spotykamy sytuację, gdy w języku Szekspira można znaleźć więcej niż jedno określenie na jedno słowo w naszym rodzimym języku. Dzięki temu, często w języku angielskim możemy wypowiadać się bardziej precyzyjnie.

Oto 3 takie przypadki:
-> „mrugać” po angielsku to „blink” (gdy np. wpadnie nam coś do oka) lub „wink” (gdy np. kogoś podrywamy)
-> „kanał” (wodny) to po angielsku „channel” (gdy jest on naturalny, np. the English Channel – Kanał La Manche) lub „canal” (gdy został on stworzony przez człowieka, np. the Suez Canal – Kanał Sueski)
-> „cień” to po angielsku „shadow” (jako kształt rzucany przez jakiś obiekt) lub „shade” (jako schronienie przed słońcem)

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #21 – seek

Jak to jest z tym czasownikiem „seek”? Poprawne jest „seek something” czy „seek for sth”? Znany z „Vayamos compañeros” Marquess śpiewa „I seek for a good life”, a Keira Knightley wystąpiła w filmie „Seeking a Friend for the End of the World”. Kto ma więc rację?

Okazuje się, że oba te zwroty są poprawne! „Seek for sth” oznacza dążyć do czegoś, zabiegać o coś; za synonim może nam tu posłużyć „pursue sth”. Z kolei „seek sth” oznacza szukać czegoś i jest synonimem do „look for sth” i „search for sth”.

W kontekście słowa „seek” warto jeszcze pamiętać o tym, że jest ono nieregularne, a jego formy to: seek sought sought.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #20 – government is/are

Niektóre rzeczowniki w języku angielskim mogą czasem występować z czasownikiem w liczbie pojedynczej, a czasem z czasownikiem w liczbie mnogiej. Są to przeważnie tzw. „collective nouns”, czyli np. government, company, class, family, team, audience, herd, crew, itp.

Na przykład, gdy chcemy powiedzieć o rządzie jako o jednolitej zbiorowości, używamy liczby pojedynczej, np. The government was formed by the leader of the ruling party.
Natomiast gdy chcemy powiedzieć o rządzie jako o kilku indywidualnościach, to używamy liczby mnogiej, np. The government are planning to lower taxes.

W przypadku nazw własnych organizacji lub klubów piłkarskich, w szczególności w brytyjskim angielskim, używa się w zasadzie wyłącznie czasowników w liczbie mnogiej, np. Real Madrid have signed Theo Hernandez.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #19 – (ham)burger

Słowo „burger” powstało wskutek błędnego odczytania pochodzenia wyrazu „hamburger” – już na przełomie lat 30. i 40. XX wieku myślano, że to słowo jest zbitką dwóch innych słów: ham (czyli szynka) i właśnie „burger”. To błędne wytłumaczenie zostało utwierdzone przez powstanie cheeseburgerów (hamburgerów z serem żółtym) i beefburgerów (hamburgerów z wołowiną).

Tymczasem słowo „hamburger” wywodzi się od nazwy miasta Hamburg w Niemczech, gdzie na początku XX wieku sprzedawano „Hamburger sandwich” (kanapka hamburska) i „Hamburger steak” (stek hamburski), które po połączeniu stworzyły pyszne hamburgery.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj

Ciekawostka #18 – frequent

Słowo „frequent” jest powszechnie znanym przymiotnikiem oznaczającym po polsku „częsty”. Co ciekawe, występuje też jako czasownik, który oznacza „odwiedzać często jakieś miejsce”, np.:
My wife and I frequent the new cinema. – Moja żona i ja często odwiedzamy nowe kino.

Od tego słowa pochodzi też rzeczownik „frequenter”, który oznacza „bywalca” lub „częstego gościa”.

Opublikowano Ciekawostki | Skomentuj